H επιστημονική δημοσίευση στο περιοδικο Geology δίνει νέες διαστάσεις στη μελέτη της μεγάλης ηφαιστειακής έκρηξης στη Σαντορίνη. Σύμφωνα με το άρθρο, το tsunami που δημιουργήθηκε από την ηφαιστειακή έκρηξη της Σαντορίνης (περίπου στα 1630-1550 π.Χ.) ταξίδεψε μέχρι τις ακτές του Ισραήλ και πιθανότατα αποτέλεσε αιτία καταστροφής των εκεί πολιτισμών.

Στο συμπέρασμα αυτο κατέληξε η γαιω-αρχαιολόγος ακτών Beverly Goodman και η ομάδα της, στη διάρκεια έρυνας που έκανε στην υφαλοκρηπίδα της Καισαρείας στο Ισραήλ για την ανάλυση ιζημάτων από tsunami της ρωμαϊκής και βυζαντινής εποχής. Στη διάρκεια της έρευνας διαπίστωσε την ύπαρξη περισσότερων αποθέσεων ιζήματος από tsunami από το αναμενόμενο.

Συγκεκριμένα εντοπίστηκε ιζηματογενής στρωμάτωση πάχους μέχρι και 40 εκατοστών, ο σχηματισμός της οποίας προσδιορίστηκε χρονικά στο διάστημα που υπολογίζεται και η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης.

Το συμπέρασμα συνάδει με τη θεωρία της έκρηξης ως αιτία της καταστροφής του Μινωικού πολιτισμού και ίσως να ρίχνει κάποιο φως στο θρύλου του καταποντισμού της Ατλαντίδας, όπως αυτός διατυπώθηκε από τον Πλάτωνα.

'Η ανατολική Μεσόγειος διακρίνεται από απρόσμενη έλλειψη αρχαιολογικών ευρημάτων μετά την έκρηξη της Σαντορίνης και κατά μήκος της ακτής' διαπιστώνει η Goodman. Είτε οι αρχαιολόγοι απέτυχαν να εστιάσουν στο χρονικό αυτό διάστημα, είτε το tsunami επέδρασε δραματικά στις παράκτιες αποικίες.

Οι δραματικές αλλαγές από το tsunami στη ζωή της περιοχής 'μπορεί να είναι ένα μέρος του θρύλου της Ατλαντίδας,' πρόσθεσε η Goodman. 'Το θαλασσιο εμπορικό δίκτυο ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο την περίοδο εκείνη και υπήρξαν αποικίες που εξαρτώνταν αποκλειστικά από τις εμπορικές αυτές διαδρομές. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι μία τέτοια καταστροφή δε θα προκαλούσε ανεπάρκεια σε προμήθειες, πλούτο και ισχύ.'

Παρόλο που η Ατλαντίδα 'είναι μύθος ή θρύλος, είναι κατατοπιστική σχετικά με τις εμπειρίες των αρχαίων,' είπε η Goodman. 'Μπορεί κάλλιστα όσοι διέδωσαν την ιστορία να είχαν ακούσει ή βιώσει γεγονότα όπως παράκτια κτίσματα να βυθίζονται λόγω σεισμών, παραθαλάσσιες πόλεις να πλημυρίζουν λόγω tsunami, νησιά να δημιουργούνται από υποθαλάσσια ηφαιστειακή δραστηριότητα. Μπορεί να υπάρχουν ίχνη αλήθειας που μετέτρεψαν την αλήθεια και την πραγματικότητα στο θρύλο της Ατλαντίδας.'

Απόσπασμα Δημοσίευσης:
Ιζηματογενής απόθεση στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα Caesarea Maritima στο Israel ταυτοποιήθηκε, χρονολογήθηκε και αποδόθηκε σε κύματα tsunami που δημιουργήθηκαν από την έκρηξη στη Σαντορίνη, στα τέλη της περιόδου του χαλκού (περίπου στα 1630-1550 π.Χ.). Οι ιζηματωγενείς επιστρώσεις πάχους μέχρι και 40 εκατοστών και βρέθηκαν σε 4 πυρήνες και σε βάθος από 10 έως 20 μέτρα. Ο καταμερισμός μεγέθους κόκου, η διάστρωμάτωση πλάκας, τα απολιθώματα οστράκων, η χρονολόγηση (ραδιοϊσότοπο άνθρακα 14, οπτικά διεγερμένη ακτινοβολία), και η σύγκριση του ορίζοντα με νεότερα στρώματα προερχόμενα από tsunami διακρίνει το ίζημα από τα προερχόμενα από τις καταιγίδες και τις τυπικές συνθήκες ακτής κατά μήκος της ευρείας (>1 km2) παράπλευρης περιοχής. Η παρουσία της απόθεσης αυτής μαρτυρά ότι τα κύματα του tsunami από την έκρηξη στη Σαντορίνη εκτείνονται μέχρι την ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζοντας τους λαούς που ζούσαν εκεί. Οι ημερομηνίες της απόθεσης από το tsunami καλύπτουν τόσο τη λεγόμενη 'υψηλή', όσο και τη 'χαμηλή' χρονολόγηση της έκρηξης στη Σαντορίνη. Επιπλέον για την απάντηση στο ερώτημα της έκτασης της επίδρασης του tsunami από την έκρηξη της Σαντορίνης, η συγκεκριμένη έρευνα παρέχει μία νέα μεθοδο εξερέυνησης, ταυτοποίησης και μελέτης σε συνεχή ίχνη αποθέσων paleotsunami στο ανώτερο παράκτιο περιβάλλον. Αυτό αποτελεί κλειδί για την κατανόηση παρελθόντων γεγονότων, την καλύτερη ερμηνεία ιζηματολογικών ιχνών και τη δημιουργία δυνατότερων μοντέλων κατανόησης της εξάπλωση των tsunami, της διαχείρισης ακτών και της προστασίας από φυσικές καταστροφές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πηγές: http://geology.gsapubs.org, http://www.msnbc.msn.com